Muzeum Żup Krakowskich w Wieliczce otrzymało 30,3 mln zł dofinansowania z Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) na realizację III etapu przebudowy Zamku Żupnego.
Projekt obejmuje remont Zamku Środkowego oraz dostosowanie Zamku Południowego do nowych funkcji edukacyjnych i kulturalnych. Przedsięwzięcie ma na celu stworzenie nowoczesnej wystawy stałej "Solny klejnot w koronie", w tym interaktywnych ekspozycji multimedialnych, które wzbogacą ofertę muzealną.
W ramach prac powstanie także ogólnodostępny skwer, nawiązujący do historycznego ogrodu żupnego. Zostanie on zaprojektowany jako przestrzeń otwarta i przyjazna, w pełni dostępna dla osób z niepełnosprawnościami. Zamek Południowy zyska nowe funkcje, stanie się przestrzenią edukacyjną, kulturalną i gastronomiczną, która pozwoli jeszcze lepiej wykorzystać potencjał historycznego kompleksu.
Dzięki tym zmianom Zamek Żupny stanie się jednym z najważniejszych ośrodków kulturalnych regionu, oferującym atrakcyjną, nowoczesną ofertę edukacyjną, kulturalną i turystyczną. Projekt obejmuje również działania promocyjne i miękkie: szkolenia dla pracowników, podnoszenie kompetencji w zakresie ekologii oraz wzmacnianie świadomości społecznej.
Wartość całkowita projektu wynosi 50,58 mln zł.
Co się zmieni po inwestycji?
W ramach inwestycji zaplanowano m.in.:
montaż wind i przebudowę klatek schodowych,
zagospodarowanie podziemnej przewiązki, która połączy zamki północny i środkowy,
stworzenie nowoczesnych, w pełni zabezpieczonych sal wystawienniczych,
adaptację zamku południowego do działalności edukacyjnej i warsztatowej,
urządzenie strefy gastronomicznej w najniższej kondygnacji,
powstanie ogólnodostępnego skweru nawiązującego do dawnego ogrodu żupnego.
Po zakończeniu wszystkich prac powierzchnia wystawiennicza muzeum wzrośnie do 1470 m², a obiekt stanie się w pełni dostępny dla osób z niepełnosprawnościami.
Zamek w nowej odsłonie ma zostać udostępniony zwiedzającym w drugiej połowie 2028 roku.
Grupy docelowe inwestycji to mieszkańcy Krakowa, Wieliczki i regionu, turyści krajowi i zagraniczni, uczniowie i studenci - uczestnicy zajęć edukacyjnych i warsztatów, osoby z niepełnosprawnościami, lokalni twórcy i instytucje kultury - współpracujący przy wydarzeniach oraz pracownicy muzeum, korzystający z lepszych warunków pracy i ekspozycji.
Nowa karta w dziejach Zamku Żupnego
Jeszcze do niedawna zbiory muzealne i wystawy czasowe zajmowały jedynie środkową część zamku o powierzchni ok. 400 m². Ograniczało to możliwości prezentacji kolekcji i organizacji wydarzeń. Dlatego od lat planowano, by cały kompleks zamkowy został udostępniony publiczności.
Kluczowym krokiem było przeniesienie administracji muzeum do nowego budynku przy ul. Daniłowicza 12, zakupionego w 2017 roku i gruntownie wyremontowanego. Równolegle zrealizowano modernizację zamku północnego, który dziś pełni funkcję wystawienniczą.
Docelowo do tego skrzydła przeniesiona zostanie kolekcja solniczek – w nowej, efektownej aranżacji. Na parterze powstanie natomiast wystawa stała „Solny klejnot w koronie”, opowiadająca o historii wielickiego przedsiębiorstwa solnego od XIII wieku po rok 1996, kiedy zakończono przemysłowe wydobycie soli.
#FunduszeUE #FunduszeEuropejskie
Podpisanie umowy
W dniu 4 grudnia 2025 Dyrektor Jan Godłowski podpisał umowę z firmą budowlaną CECHINI na dalszą przebudowę Zamku. Dzięki temu powierzchnia wystawiennicza muzeum wzrośnie do ponad 1470 m² i umożliwi realizację nowej wystawy stałej „Solny klejnot w koronie”.
Co nas czeka? Zamek Środkowy: zostanie przekształcony w nowoczesną przestrzeń wystawienniczą. Zamek Południowy: na piętrze prowadzone będą zajęcia edukacyjne,
Udogodnienia: We obu modernizowanych skrzydłach zainstalowane będą windy dla osób niepełnosprawnych oraz przebudowane zostaną klatki schodowe. Obiekty zyskają nowoczesne systemy wentylacji i klimatyzacji, a także zostaną podniesione do wyższej klasy zabezpieczenia przeciwpożarowe i antywłamaniowe. Infrastruktura: Otwarta zostanie podziemna przewiązka, która połączy zamki Północny i Środkowy, a także utworzony będzie ogólnodostępny skwer nawiązującego do dawnego ogrodu żupnego - w pełni przyjazny dla osób niepełnosprawnych.
Planowany termin udostępnienia zwiedzającym Zamku w nowej odsłonie to przełom 2028 na 2029 roku. Przebudowa jest częścią dużego projektu „Modernizacja Zamku Żupnego z wykonaniem wystawy stałej „Solny klejnot w koronie”.
Inwestycja otrzymała dofinansowanie z Unii Europejskiej w wysokości 30 305 050,84 zł, a jej całkowita wartość wynosi 50 576 004,06 zł.
Wizualizacja nowej wystawy stałej „Solny klejnot w koronie”