Od 1 listopada Zamek Żupny jest nieczynny na czas remontu
dziś zamknięte
dziś zamknięte
LOKALIZACJA
ZAMEK ŻUPNY
DATA
18 lipca - 19 października 2025
Początki wielickiego klasztoru sięgają XVII wieku, kiedy franciszkanie przybyli, do Wieliczki, by duchowo służyć lokalnej społeczności. Był to bardzo trudny czas dla solnego miasta. Przyczyniły się do tego trzęsienia ziemi, pożary i epidemie, a także spadek dochodów, kradzieże soli, i do tego narastające konflikty religijne katolików z arianami. W tej trudnej sytuacji radni z burmistrzem postanowili wezwać na pomoc nową w Polsce wspólnotę braci mniejszych. Pomysł ten zyskał poparcie zarządu żupy, biskupów krakowskich, a także króla Zygmunta III Wazy. Ojcowie na wznieśli drewnianą kaplicę i niewielki dom klasztorny. Według przekazów, fundusze na ten cel z żupy solnej miał przekazać sam monarcha.
Skoro wszystko zaczęło się od Zygmunta III Wazy, od jego portretu rozpoczyna się zwiedzanie nowej, muzealnej ekspozycji. W tej części wystawy znajdują się też stare kroniki, księgi i dokumenty, w tym dokument fundacyjny klasztoru z 1641 r., wystawiony przez króla Władysława IV. Są też obrazy i zdjęcia przestawiające klasztor na przestrzeni wieków autorstwa m.in. Kazimierza Podobińskiego, Ferdynanda Olesińskiego, Stefana Chmiela a także fotografie m.in. Henryka Hermanowicza. Jedna z sal poświęcona została zakonnikom. Wiszą w niej portrety o. Mansweta Aulicha, misjonarza w XIX w. w Mołdawii, Turcji i na Bliskim Wschodzie, o. Prospera Burzyńskiego, reformaty, a później biskupa sandomierskiego oraz wizerunek Joachima Maciejczyka, gwardiana wielickiego namalowany przez Ferdynanda Olesińskiego pod koniec XIX wieku. Wśród ważnych dla historii zakonu świętych i błogosławionych na ekspozycji nie zabrakło pamiątek związanych z bł. Alojzym Kosibą, zwanym „świętym jałmużnikiem”. Ten „apostoł dobroci i ubogich”, który przez niemal całe życie zakonne związany był z Wieliczką i okolicznymi miejscowościami.
W wielickim klasztorze zachowały się naczynia i szaty liturgiczne i one też będą prezentowane na Zamku Żupnym. Relikwiarze, kielichy i monstrancje wykonano m.in. z miedzi i mosiądzu Wśród szat liturgicznych szczególnie interesujące są dwa ornaty wykonane z pasów kontuszowych oraz jeden – z tkaniny buczackiej. Takie skromne wyposażenie kościoła pozostaje w duchu reformackich zaleceń zachowywania „Świętego Ubóstwa”. Uchwała kapituły prowincjalnej, obradującej w Zakliczynie w 1623 r. wykluczała bowiem złoto, srebro i jedwab w odniesieniu do szat i sprzętów liturgicznych. Zgodnie z ideą ubóstwa skromne w kościele nie było ozdób architektonicznych, a z zewnątrz budynek był tylko otynkowany. Kościół klasztorny przez stulecia nie miał też dekoracji malarskiej.
Zgromadzone na wystawie zabytki pochodzące z klasztoru niosą klimat surowego życia klasztornego, przepełnionego prostymi pracami i modlitwami. Przenoszą oglądającego w świat na co dzień niedostępny, bo zamknięty za zakonnymi murami. Wystawa, która prezentowana będzie od 18 lipca do 19 października 2025 roku, odrywa od codzienności i sprzyja duchowej kontemplacji.
Okazją do zaprezentowania na Zamku Żupnym wystawy „400 lat Franciszkanów w Wieliczce” jest jubileusz zakonu, którego historia silnie wiąże się z losami mieszkańców Wieliczki.
Kurator wystawy: Marek Skubisz
W wielickim klasztorze zachowały się naczynia i szaty liturgiczne i one też będą prezentowane na Zamku Żupnym. Relikwiarze, kielichy i monstrancje wykonano m.in. z miedzi i mosiądzu Wśród szat liturgicznych szczególnie interesujące są dwa ornaty wykonane z pasów kontuszowych oraz jeden – z tkaniny buczackiej. Takie skromne wyposażenie kościoła pozostaje w duchu reformackich zaleceń zachowywania „Świętego Ubóstwa”. Uchwała kapituły prowincjalnej, obradującej w Zakliczynie w 1623 r. wykluczała bowiem złoto, srebro i jedwab w odniesieniu do szat i sprzętów liturgicznych. Zgodnie z ideą ubóstwa skromne w kościele nie było ozdób architektonicznych, a z zewnątrz budynek był tylko otynkowany. Kościół klasztorny przez stulecia nie miał też dekoracji malarskiej.
Zgromadzone na wystawie zabytki pochodzące z klasztoru niosą klimat surowego życia klasztornego, przepełnionego prostymi pracami i modlitwami. Przenoszą oglądającego w świat na co dzień niedostępny, bo zamknięty za zakonnymi murami. Wystawa, która prezentowana będzie od 18 lipca do 19 października 2025 roku, odrywa od codzienności i sprzyja duchowej kontemplacji.
Okazją do zaprezentowania na Zamku Żupnym wystawy „400 lat Franciszkanów w Wieliczce” jest jubileusz zakonu, którego historia silnie wiąże się z losami mieszkańców Wieliczki.
Kurator wystawy: Marek Skubisz
Patroni i partnerzy
