Spotkanie: Kufel górniczy - symbol górniczego stanu

Jednym z najważniejszych i najhuczniej obchodzonym świętem przez brać górniczą jest Barbórka, a kufel stanowi jego charakterystyczny element. Wydarzenie to związane jest z obchodami dnia św. Barbary, które co roku 4 grudnia obchodzone jest w kościele katolickim oraz cerkwi Prawosławnej. Jest ona patronką dobrej śmierci, szczególnie czczona przez górników, hutników, rybaków – osób narażonych na nagłą śmierć. Na cześć wspomnienia św. Barbary – najważniejsze górnicze święto zwane jest Barbórką. Jest to uroczystość, która dzieli się na dwie sfery – sacrum i profanum. Pierwszą część stanowi uroczysta msza, traktowana jako obowiązek, oraz oficjalne akademie, a druga to karczma piwna.

Wstęp na górniczą biesiadę mają jedynie mężczyźni, którzy obowiązkowo są ubrani w odświętne mundury. Biesiadnicy siadają przy stołach pamiętając, że jeden stół lub jedna jego strona jest zarezerwowana dla doświadczonych i zasłużonych górników – tzw. Starych Strzech, natomiast młodsi górnicy siadają przy oddzielnym stole; bądź też jedna strona stołu należy do doświadczonych górników, a młodzi koledzy siadają po przeciwnej stronie.

Niezbędnym rekwizytem każdej karczmy i biesiadowania jest kufel, który może być wykonany z dowolnego materiału oraz przybrać różne kształty i kolory. Każdego roku kufel barbórkowy wygląda nieco inaczej, jednak pewne elementy (nazwa kopalni, rok, godło górnicze, kolory górnicze – zielony i czarny) czy nawiązania historyczne powtarzają się. Pierwszy kufel piwa można wypić dopiero po wzniesieniu toastu za pomyślność górniczego stanu przez Prezesa kolegium. Następie rozpoczyna się rywalizacja pomiędzy Strzechami przeplatana różnymi śpiewami, zagadkami, konkursami i odgrywaniem scenek z życia kopalni. Każdy górnik co roku otrzymuje pamiątkowy kufel.

oprac dr Kinga Stabrawa-Powęska