historia
600 262 Fragment planu Wieliczki z zespołem zamku, aut. Marcin German, 1638 r. S

Żupa solna

W dawnej Polsce mianem tym określano kopalnię soli, zwykle w posiadaniu książąt lub królów. Żupą solną, tak jak kopalniami kruszców, zarządzał żupnik, mianowany przez króla.

Żupnik Teodor Lubomirski Muzeum Żup Krakowskich WieliczkaNajbardziej znane są żupy krakowskie obejmujące kopalnie soli w Wieliczce, Bochni, przynależne im warzelnie, Zamek Żupny oraz całą infrastrukturę związaną z wydobyciem i przetwórstwem soli. Przedsiębiorstwo istniało do 1772 roku.

Żupy Krakowskie dostarczały pod koniec XIV w. około 1/3 wszystkich dochodów skarbu królewskiego, a w następnych stuleciach stanowiły również źródło bogacenia się wielu mieszczan krakowskich i rodów magnackich. Z salin wielicko-bocheńskich opłacani byli w XIV w. profesorowie Akademii Krakowskiej, a od połowy XVI do XVII w. wysokie nakłady przeznaczano na utrzymanie wojska kwarcianego. Z dochodów żupnych wybudowano także kilka kamienic, kościołów i pałaców w Krakowie, m.in. kościół Św. Piotra i Pawła oraz w znacznej części odrestaurowano w XVI w. zamek renesansowy na Wawelu.

Historii dawnych żup poświęcona jest wystawa „Żupy krakowskie – przedsiębiorstwo królewskie” na Trasie Muzeum w kopalni soli.

W 2013 r.  Zamek Żupny wraz z Kopalnią Soli w Bochni  został dopisany do listy UNESCO tworząc (łącznie z Kopalnią Soli w Wieliczce, UNESCO 1978 r.) nowy wpis „Królewskie kopalnie soli w Wieliczce i Bochni”

This entry was posted in historia. Bookmark the permalink. Both comments and trackbacks are currently closed.
  • zobacz film
  • Info praktyczne
    godziny otwarcia

    zamek 9:00 - 20:00 (w poniedziałki nieczynne)

    kopalnia 7.30 - 19:30

    ceny biletów

    zamek 5/8 PLN

    kopalnia 39/55 PLN

    informacja

    12 278 58 49

  • Kalendarium
  • Wrzesień  2016
    PWŚCPSN
     1234
    567891011
    12131415161718
    19202122232425
    2627282930 
F