aktualności
muzeum pod ziemią

Wystawa: W linach nasza nadzieja – powróźnictwo w Wieliczce

Zapraszamy na wystawę W linach nasza nadzieja – powroźnictwo w Wieliczce, którą można oglądać od 14 marca do 8 czerwca 2008 roku. Skręcony sznur był zapewne jednym z pierwszych i ważniejszych wynalazków człowieka pomocnym przy wytwarzaniu broni, narzędzi, w hodowli zwierząt, budowaniu szałasów, pułapek, itp. Znacznie później sznury i liny stały się niezbędne w wielickiej kopalni a wraz z nimi ich wytwórca – powroźnik. On też wykonywał dla górników: szlągi, płochy, cumy i trepy. Ciekawostką jest to, że zasada skręcania sznurów jest taka sama, niezależnie od epoki, kultury i rejonu świata.

Nasze mzueum poprzez wystawę W linach nasza nadzieja – powroźnictwo w Wieliczce pragnie przybliżyć zawód powroźnika jeden z trzech najważniejszych, obok kowala i bednarza, dla funkcjonowania kopalni. Cennym dokumentem dostarczającym wiedzy na temat praw i obowiązków powroźników, wykorzystywanych materiałów i produkowanych wyrobów a także ówczesnych zwyczajów cechowych jest zachowany do dziś statut cechu powroźników wielickich z 1574 r.

powróźnictwo w wieliczce, Muzuem Żup Krakowskich Wieliczka

Zapotrzebowanie żupy (określenie solnego przedsiębiorstwa) na wszelkiego rodzaju liny, powrozy, postronki itp. było bardzo duże. Z czasem zostały więc zorganizowane specjalistyczne, żupne warsztaty produkujące liny na potrzeby kopalni – zarówno na powierzchni jak i w podziemnych wyrobiskach. Gwałtowny postęp techniczny przyczynił się do upadku rzemiosła powroźniczego w Wieliczce. Wymiana lin szybowych na stalowe, stopniowe zmniejszenie się zapotrzebowania na wyroby powroźnicze spowodowało likwidację warsztatów. W Bochni tradycje rzemiosła powroźniczego przetrwały znacznie dłużej, ale i tam obecnie zamykane są ostatnie warsztaty. W najbliższej okolicy funkcjonują jeszcze nieliczne pracownie – w Dobczycach, Myślenicach i Krakowie.

Obok powroźnictwa cechowego i wyspecjalizowanego w kierunku produkcji lin górniczych funkcjonowało także „amatorskie” powroźnictwo ludowe.

Wystawa W linach nasza nadzieja – powroźnictwo w Wieliczce została podzielona na następujące grupy tematyczne:

Powroźnictwo pradziejowe
Powroźnictwo cechowe (miejskie)
Żupne i salinarne warsztaty powroźnicze
Powroźnictwo ludowe

Największą atrakcją wystawy jest rekonstrukcja podziemnego warsztatu powroźniczego z poł. XIX w. na podstawie rysunków M. A. Seykotty z oryginalnych maszyn i urządzeń ze zbiorów Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka. Ponadto specjalnie na potrzeby wystawy wykonano rekonstrukcję okazałego drewnianego urządzenia – koła powroźniczego.

Cennymi zabytkami są eksponaty związane z cechami powroźniczymi: m.in. konew z 1511 r. oraz skrzynia z 1629 r. należąca kiedyś do cechu powroźników wrocławskich.

Wystawa

Prezentowane eksponaty pochodzą ze zbiorów:
Centralnego Muzeum Morskie w Gdańsku
Kopalni Soli Bochnia
Muzeum Archeologicznego w Krakowie
Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku
Muzeum im. prof. Stanisława Fischera w Bochni
Muzeum Etnograficznego w Krakowie
Muzeum Narodowego we Wrocławiu
Muzeum Narodowego w Warszawie
Muzeum w Rybniku
Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie
oraz osób prywatnych (Bolesława Kosturkiewicza, Mariana Różyckiego, Tadeusza Różyckiego)

This entry was posted in aktualności, wystawy. Bookmark the permalink. Both comments and trackbacks are currently closed.
  • Info-Zamek
  • zobacz film
  • Info praktyczne
    godziny otwarcia

    zamek 9:00 - 20:00 (w poniedziałki nieczynne)

    kopalnia 7.30 - 19:30

    ceny biletów

    zamek 5/8 PLN

    kopalnia 39/55 PLN

    informacja

    12 278 58 49

  • Kalendarium
  • Maj  2017
    PWŚCPSN
    1234567
    891011121314
    15161718192021
    22232425262728
    293031 
F