aktualności
600 Paweł Wróbel, Górniki popijają ze Skarbnikiem i św. Barbarą, 1983, Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu 2

Sztuka intuicyjna – czyli inna

Najnowsza wystawa czasowa Górnictwo w sztuce. Sztuka w górnictwie w Zamku Żupnym dotyczy jednego tematu – górnictwa, jednak widzianego oczami dwóch grup artystów, tych profesjonalnych oraz amatorów. Warto przyjrzeć się bliżej dziełom artystów nieprofesjonalnych – amatorów, których osiągnięcia artystyczne znajdują coraz większe uznanie krytyków sztuki.

Paweł Wróbel, Górniki popijają ze Skarbnikiem i św. Barbarą, 1983, Muzeum Górnictwa Węglowego w ZabrzuIch twórczość często określa się, choć chyba niezbyt prawidłowo jako naiwną czy samorodną. Bardziej odpowiednim będzie określenie – sztuka intuicyjna, bardzo osobista, indywidualna, czy po prostu „inna”. Twórcy ci – głównie górnicy – wywodzą się w przeważającej większości ze Śląska, który możemy nazwać kolebką górnictwa węglowego. Tutaj już w 1946 r. przy kopalni Wieczorek powstała Grupa Janowska, skupiająca w swych szeregach artystów amatorów, z której wywodzi się większość prezentowanych na wystawie twórców, jak np.: Teofil Ociepka, Eugeniusz Bąk, Paweł Wróbel, Leopold Wróbel, Ewald Gawlik, czy Erwin Sówka. Sztuka tych artystów oparta jest na tradycji i głębokich wartościach takich jak dom, rodzina, praca i wiara.

Eugeniusz JuszczakKopalnia jako – niezwykłe, wyjątkowe miejsce pod ziemią, z którym twórcy są emocjonalnie związani, którego osobiście doświadczyli, jedyne i wyjątkowe – stanowi dla nich głęboką inspirację twórczą. Dzieła artystów nieprofesjonalnych wprowadzają odbiorcę w podziemny świat, który oprócz wszechobecnego mroku jest pełen emocji i niecodziennych doznań. Prace twórców nurtu sztuki naiwnej są różnorodne, każdy z artystów stosuje odmienne, charakterystyczne dla siebie środki wyrazu. Jedni, jak np. Ewald Gawlik, Romuald Nowak, czy Eugeniusz Bąk opowiadają o kopalni w sposób wręcz narracyjny, można powiedzieć, że są znakomitymi dokumentalistami. Przedstawiają wszystkie prace i czynności związane z eksploatacją, pokazują dokładnie każdy zakamarek kopalni – szyby, nadszybia, podszybia, ściany, filary, chodniki, urządzenia i maszyny kopalniane. Podobnie czyni to Paweł Wróbel, ale w nieco inny sposób. Jego obrazy są bardziej dziecinne, proste. Pokazuje kopalnię barwną, radosną, prawie bajkową. Inaczej wyglądają też prace klasyka nurtu intuicyjnego, a mianowicie Teofila Ociepki. Balansuje on na pograniczu jawy i snu. Należy jeszcze wspomnieć o fundamentalnej wartości jaką jest religijność i pobożność górników. Mamy tego przejawy w postaci kultu dla opiekunki górniczego stanu – św. Barbary, czy u nas w wielickiej kopalni św. Kingi.

Leopold WróbelCzęstym motywem jest też bóstwo kopalni, władca podziemnego świata – Skarbnik. Większość prac stanowią obrazy olejne (również na szkle), akwarele, gwasze, grafiki, natomiast część z nich stanowią rzeźby wykonane w soli, węglu i drewnie. Na dużą uwagę zasługują rzeźby wykonane w drewnie, których autorem jest Eugeniusz Juszczak (były górnik z Nowej Rudy). Jest to cykl kilkunastu rzeźb ilustrujących bardzo szczegółowo poszczególne prace kopalniane wykonywane przez górników.

Zapraszamy do zwiedzenia wystawy w Zamku Żupnym do 15.05.2014 r.

Danuta Krzysztofek

This entry was posted in aktualności. Bookmark the permalink. Both comments and trackbacks are currently closed.
  • zobacz film
  • Info praktyczne
    godziny otwarcia

    zamek 9:00 - 20:00 (w poniedziałki nieczynne)

    kopalnia 7.30 - 19:30

    ceny biletów

    zamek 5/8 PLN

    kopalnia 39/55 PLN

    informacja

    12 278 58 49

  • Kalendarium
  • Maj  2017
    PWŚCPSN
    1234567
    891011121314
    15161718192021
    22232425262728
    293031 
F