Obiekt tygodnia
600 Solniczka w kształcie podługowatej czarki

Solniczka w kształcie podługowatej czarki

Srebrna solniczka w kształcie wydłużonej czarki, udekorowanej przy krawędzi ażurowym pasem roślinnym, jest wysokiej klasy dziełem złotniczym. Powstała we Francji doby przedrewolucyjnej — wykonał ją w Paryżu w latach 1786-1787 złotnik Jean-Baptiste-François Chéret.

Solniczka w kształcie podługowatej czarkiPrecyzyjne określenie autorstwa, czasu i miejsca powstania tego dzieła jest możliwe dzięki znakowaniu, które w przeszłości miało poświadczać występowanie cennego kruszcu, a współcześnie jest źródłem informacji o dziejach obiektu; jego interpretacja wymaga jednak często detektywistycznego śledztwa. Cecha imienna z inicjałami mistrza JBC wybita jest we wnętrzu czarki, a obok niej widoczne są jeszcze dwa znaki: 1) ze splecionymi inicjałami HC, probierza Henry’ego Clavela, wybijany w trakcie pracy nad wyrobem; 2) stylizowana litera pod koroną — znak urzędu probierczego w Paryżu za okres od 12 lipca 1786 do 11 lipca 1787 roku. Ponadto na krawędzi podstawy znajduje się jeszcze znak stylizowanej głowy ptaka, wybijany w latach 1786-1789. Przykładał go urząd dzierżawcy królewskiego już po ukończeniu dzieła, po uiszczeniu stosownych opłat, wydając pozwolenie na sprzedaż. Piąty znak to tak zwana cecha kontrybucyjna, austriacka, wybijana w Wiedniu w latach 1806—1807. Wzbogaca ona informacje o dziejach solniczki, bowiem świadczy o jej wędrówce na tereny krajów habsburskich już w kilkanaście lat po powstaniu. Nie można wykluczyć następujących scenariuszy owej wędrówki: 1) zwykła sprzedaż za granicę Francji (eksport); 2) wywiezienie z kraju powstania przez emigrację porewolucyjną — wielu jej przedstawicieli osiadło na przykład w Czechach; 3) zakup przez polskiego klienta do Polski. Ostatnia ewentualność jest o tyle prawdopodobna, że do klientów Chéreta należała na przykład rodzina Branickich.

Artysta urodził się w 1728 roku w Paryżu, tytuł mistrza uzyskał w roku 1759, a w 1777 został rajcą miasta. W latach 1787-1790 pełnił ważne funkcje urzędnicze. Ostatnia wzmianka o złotniku pochodzi z 1791 roku. Pozostały po nim dzieła w światowych kolekcjach, od Nowego Jorku po Lizbonę. Solniczka wielicka należy do cenionego okresu w twórczości Chéreta, kiedy perfekcyjnie posługiwał się gamą form i dekoracji klasycystycznych. Wydłużona czarka, przedzielona pionową ścianką, z dwoma taśmowymi uchami, wsparta na owalnym cokole została wykonana techniką odlewu, repusowania i grawerowania. Złotnik użył również w finezyjny sposób techniki wycinania piłką, uzyskując ażurowy pas z ornamentem roślinnym na brzegu czarki.

Klementyna Ochniak-Dudek

 

Obiekt na stronie Wirtualne Muzea Małopolski

This entry was posted in Obiekt tygodnia. Bookmark the permalink. Both comments and trackbacks are currently closed.
  • Info praktyczne
    Godziny otwarcia

    Zamek Żupny 8:30 - 15:30

    Kopalnia Soli 8:00 - 17:00


    Ceny biletów

    dzieci 6 zł

    młodzież szkolna 9 zł

    dorośli 12 zł

  • Kalendarium
  • Lipiec  2017
    PWŚCPSN
     12
    3456789
    10111213141516
    17181920212223
    24252627282930
    31 
  • Zamek Żupny

     

F