Obiekt tygodnia

Róg Bractwa Kopaczy Wielickich

Róg Bractwa Kopaczy, 1534 r. Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka, fot. Bogusław ŚwitałaUnikatowe dzieło sztuki z epoki renesansu, symbolizujące dawne bogactwo Żup Krakowskich. To jedyny tego rodzaju zabytek zachowany w Polsce – oryginalny róg tura, oprawiony w srebro, opracowane z dużą precyzją w różnych technikach złotniczych. Waży niemal trzy kilogramy. Został wykonany w 1534 r. w Krakowie, na zmówienie Seweryna Bonera, pełniącego wówczas urząd żupnika i jednocześnie wielkorządcy zamku krakowskiego.

Ofiarowany górnikom wielickim. Przedstawiona w podstawie klęcząca postać to właśnie górnik, wyobrażony na wzór antycznego Herkulesa. Odziany jest w pancerz, stylizowany na antyczny. Podpiera się na maczudze. Na swoich barkach dźwiga potężny róg. W ten sposób zaznaczono trud górników wielickich, przez stulecia wydobywających cenny kruszec, którym była sól.

Róg Bractwa Kopaczy

Róg Bractwa Kopaczy

Właściwy róg ujęty jest w trzy srebrne, dekoracyjne opaski, na których widnieją godło bractwa kopaczy wielickich (kilof, posułt i róg) oraz herby panujących w Polsce monarchów. Herb króla Zygmunta Starego to polski orzeł, przepasany literą „S”, a jego żony, królowej Bony – wąż rodu Sforców. Zobaczyć tam można także wygrawerowane herby fundatorów, czyli Seweryna Bonera – herb Bonarowa – oraz jego żony Jadwigi z Kościeleckich – herb Ogończyk. Na podstawie rogu widoczne są skały, rośliny a nawet pełzający wąż i jaszczurka.

Róg to nie tylko znakomity przykład rzemiosła artystycznego to także cenna pamiątka historyczna. Zaliczał się do przedmiotów bractwa kopaczy zrzeszającego już od średniowiecza podstawową grupę pracowników kopalni. Na co dzień był przechowywany w skrzyni brackiej lub w skarbcu wielickiego kościoła. Wyjmowano go na największe uroczystości i wówczas był noszony przez starszego bractwa, zawieszony na łańcuchu. (Do dnia dzisiejszego można podobną tradycję obserwować w Krakowie z Kurem Bractwa Kurkowego).

Róg bractwa kopaczy.....Róg bractwa kopaczy.....Róg bractwa kopaczy.....Róg bractwa kopaczy.....Róg bractwa kopaczy.....Róg bractwa kopaczy.....Róg bractwa kopaczy.....Róg bractwa kopaczy.....Róg bractwa kopaczy.....Róg bractwa kopaczy.....Róg bractwa kopaczy.....Róg bractwa kopaczy.....Róg bractwa kopaczy.....

zobacz film

Nie znamy bezspornie autora Rogu. Przypuszcza się, iż mógł nim być Andrzej Dürer, młodszy brat Albrechta Dürera, słynnego niemieckiego malarza i grafika doby renesansu. Wiadomo, że inny ich brat – Hans Dürer z Norymbergi – dekorował komnaty Zamku Królewskiego w Krakowie podczas renesansowej przebudowy, którą nadzorował Seweryn Boner. Stąd przypuszczenie, że srebrna oprawa rogu górników jest dziełem złotnika Andrzeja Dürera, który również mógł wtedy przybyć do Krakowa i wykonać zamówiony przez Bonera róg bracki.

This entry was posted in Obiekt tygodnia. Bookmark the permalink. Both comments and trackbacks are currently closed.
F