dawne prace

Kopacze

kopacz przed zjazdem do kopalni pobierał z Zamku Żupnego łój do kaganka oraz otrzymywał posiłek w kuchni żupnejnajważniejsza grupa pracowników kopalni, zwana również stolnikami, ich liczbę Kazimierz Wielki ustalił po 60 dla każdej z kopalń w Bochni i w Wieliczce. Stolnicy, zrzeszeni już od drugiej połowy XIII w. w bractwie kopaczy, mieli wyznaczone w komorach miejsca kopackie, tzw. działa lub łoje, nadawane im przez żupnika wspólnie z bachmistrzem,  gdzie wyrąbywali sól i sprzedawali ją żupnikowi po ustalonej w ordynacji cenie 2 gr za bałwan. Praca stolników była zatem akordowa, przynosząca stosunkowo wysokie dochody. Każdy z kopaczy posiadał własne narzędzia.

Od zarządu salin otrzymywał łój do oświetlania miejsca pracy i poczęstunek z kuchni żupnej raz dziennie. W porównaniu z innymi robotnikami byli oni znacznie uprzywilejowani, posiadając przywilej stolniczy, zapewniający dziedziczne prawo do wydobywania soli w danym miejscu, a z chwilą całkowitego jej wyczerpania musiano im zagwarantować nowe działo kopackie. Na tej zasadzie stolnictwo przekształciło się w ciągu XIV w. w rodzaj beneficjum, zapewniającego stały dochód z eksploatacji soli kamiennej. Samo kopanie soli nie zawsze musiało być wykonywane osobiście przez stolnika. Często bowiem właściciele przywileju stolniczego obsadzali swoje stanowiska kopackie wynajętymi górnikami – rębaczami, określanymi w źródłach nazwami ,,otroki”, ,,famuli” i ,,servi montani”.

This entry was posted in dawne prace, o muzeum, słownik. Bookmark the permalink. Both comments and trackbacks are currently closed.
F