biografie
Alfons Długosz pośród pracowników Muzeum. Spotkanie imieninowe, 1966 r.

Długosz Alfons

Alfons Długosz pośród pracowników Muzeum, Spotkanie imieninowe 1966-r., arch. Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka

Alfons Długosz, Spotkanie imieninowe 1966 r.

(ur. 28 lipca 1902 w Trzebionce, zm. 7 listopada 1975 w Wieliczce) – twórca i długoletni dyrektor Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka, malarz i fotografik i pedagog. Studiował w berlińskiej Państwowej Szkole Przemysłu Artystycznego oraz na Akademii Sztuk Pięknych w Dreźnie. Na początku II wojny światowej na stałe związał się z Wieliczką. Przełom w jego życiu stanowił rok 1949 kiedy na skutek decyzji dyrekcji kopalni o zlikwidowaniu wielu zabytkowych komór, rozpoczął akcję ratowania zabytkowego podziemia.

…przerażony tym, co spostrzegłem, postanowiłem dopomóc w odratowaniu bezcennego zabytku. (…) Zdawałem sobie sprawę, że czeka mnie trud niemały. Nie miałem żadnych funduszów, całym moim kapitałem były własne ręce i dużo dobrych chęci. Do pracy zabrałem się jednak z pasją. Wśród załogi poszukałem doświadczonego górnika Franciszka Krzeczkowskiego, wytrawnego znawcę kopalni, od dziesiątków lat pracującego w dziale mierniczym. Wspólnym wysiłkiem z podziemnego labiryntu zawalisk, czeluści i prawiecznych zrębów, wydzieraliśmy pradawne, porzucone lub zapomniane narzędzia pracy, dziwaczne machiny i urządzenia sprzed wieków. Gromadziliśmy je skrzętnie w podziemnej komorze. Miały dać świadectwo ogromu wielowiekowego trudu górniczego i dokumentować tysiącletnią historię ludu podziemnej krainy, znaczoną strugami potu i krwi. Zbieraliśmy skały i sole, skamieliny i kryształy. Skarbami tymi zapełniałem komorę po komorze” – tak pisał potem sam Alfons Długosz w dziele „Wieliczka Magnum Sal jako zabytek kultury materialnej.

Zrobił pełną dokumentację fotograficzną saliny, gromadził pamiątki związane z historią przemysłu solnego. Przemierzał kilometry podziemnych wyrobisk w poszukiwaniu dawnych narzędzi, urządzeń i maszyn, a także kryształów solnych i skamielin. Z zebranych obiektów urządził pierwszą wystawę, otwartą 2 grudnia 1951 r. Dzięki pozyskiwaniu kolejnych zabytków w 1966 powstała stała ekspozycja w zespole komór Russegger, Maria Teresa, Modena, Kraj, Pstrowski (Saurau). Zgromadzono tam także wydobyte z zawałów unikatowe maszyny i urządzenia górnicze, (stanowiące dziś jedyną tego typu kolekcję), a także archiwalia, dokumenty, cenne mapy, wykopaliska archeologiczne oraz okazy geologiczne.

Górnik F. Kleczkowski-przewodnik A. Długosza w wędrówkach po straej kopalni, arch. Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka

Górnik Franciszek Kleczkowski przewodnik Alfonsa Długosza po kopalni

W utworzonej przez siebie instytucji Alfons Długosz zadbał również o rozwój badań naukowych zapraszając do współpracy grono znanych profesorów reprezentujących różne dziedziny wiedzy. Zainicjował powstanie periodyku muzealnego Studia i Materiały do Dziejów Żup Solnych w Polsce, w którym publikowanie były wyniki tych badań.

Wykonał blisko 200 rysunków, akwarel i obrazów olejnych, z których blisko połowa znajduje się w zbiorach wielickiego muzeum, niektóre z nich autor umieścił w stałej ekspozycji w kopalni jako ilustrację do prezentowanej tematyki (np. zjazd ludzi i koni do kopalni, wypalanie metanu przez „pokutników”, różnorodne prace górnicze).

budowa kasztów, mal. Alfons Długosz

budowa kasztów, mal. Alfons Długosz

Był znakomitym fotografikiem (członkiem Związku Polskich Artystów Fotografików). W wydanej monografii „Magnum Sal jako zabytek kultury materialnej” zamieścił 134 fotografie przedstawiające uroki kopalni.

Zainicjował również odbudowę Zamku Żupnego. Jego imię nosi jedna z podziemnych komór.

Źródło: Słownik Biograficzny Wieliczan 

This entry was posted in biografie, słownik. Bookmark the permalink. Both comments and trackbacks are currently closed.
  • zobacz film
  • Info praktyczne
    godziny otwarcia

    zamek 9:00 - 20:00 (w poniedziałki nieczynne)

    kopalnia 7.30 - 19:30

    ceny biletów

    zamek 5/8 PLN

    kopalnia 39/55 PLN

    informacja

    12 278 58 49

  • Kalendarium
  • Wrzesień  2017
    PWŚCPSN
     123
    45678910
    11121314151617
    18192021222324
    252627282930 
F