aktualności

Z czego Kraków budowano

Zapraszamy na wystawę Z czego Kraków budowano, którą można zwiedzać od 12 sierpnia do 3o września 2008 . Ekspozycję zorganizowało Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka przy współpracy Muzeum Geologicznego, Instytutu Nauk Geologicznych i Polskiej Akademii Nauk w Krakowie.

Dawny Kraków kamieniem stoi. W konstrukcjach wielu zabytkowych budowli przewijają się skały stanowiące od lat tradycyjny budulec pozyskiwany w okolicach miasta. Wystawa prezentuje najważniejsze surowce skalne obecne w budowlach Krakowa, miejsca ich eksploatacji oraz przykłady zastosowań.

W kamieniarce krakowskich zabytków najbardziej rzuca się w oczy biały wapień górnej jury. Budowano z niego mury, cokoły, skarpy, portale, posadzki, pachołki, odbojniki, bruk. Rzadziej był stosowany w subtelniejszych detalach zdobniczych  i tablicach pamiątkowych.

Charakterystyczny jest tzw. „marmur” dębnicki. Skała wydobywana od stuleci w podkrzeszowickim Dębniku swą czarną barwą na trwałe wpisała się w wystrój wnętrz wielu kościołów. Budowano z niej przede wszystkim ołtarze, portale, posadzki, misy chrzcielne, sarkofagi, schody. Najwspanialsze przykłady pochodzą z Katedry Wawelskiej, kościołów: Św. Franciszka, Św. Stanisława na Skałce, Dominikanów, Św. Św. Piotra i Pawła. W czasach Zygmunta Starego powstał ośrodek kamieniarski specjalizujący się w wyrobach z tej skały.

Finezyjne ozdoby w sklepieniach portali, rozety, pinakle, rzeźby to od lat domena wapienia pińczowskiego. Skały, którą historycznie „wypromował” słynny wołek wawelski z XI w. Najwcześniej trafiła do Wiślicy, a od stuleci „zadomowiona” w Krakowie z równie dobrym skutkiem jest współcześnie wykorzystywana przez konserwatorów.

Wielosetletnią historię ma stosowanie dolomitów. Sprowadzane z okolic Libiąża znalazły zastosowanie w podobnie „ciężkich” elementach kamieniarki jak wapienie górnej jury. Obecnie możemy spotkać dolomity w elewacjach, cokołach, chodnikach, posadzkach. Wyróżnia je nieco żółtawa barwa i niekiedy „nakrapiana” dziurkami powierzchnia.

Z okolic Krakowa pochodzą porfiry i melafiry. Zwłaszcza te pierwsze zaznaczyły swą obecność w brukach i krawężnikach; niestety ich współczesne wersje, wespół ze skałami dolnośląskimi i zagranicznymi wypierają dawne bruki oraz resztki wapiennych „kocich łbów”.

Obecnie napływają do Krakowa skały z wielu stron świata. Część z nich została także na wystawie zaprezentowana w formie zgładów i polerek wraz z fotografiami miejsc zastosowania. Ponadto na ekspozycji znajdą się okazy paleontologiczne, które przynajmniej w części reprezentują te, które można spotkać podczas bacznej obserwacji kamiennych murów miasta.

Prezentowane na wystawie eksponaty pochodzą z:
Muzeum Geologicznego Instytutu Nauk Geologicznych PAN w Krakowie
Muzeum Geologicznego Wydziału Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska AGH
Przedsiębiorstwo Produkcji Usług i Handlu „Kolpi” Sp. z o. o. w Krakowie
Zakładu Kamieniarstwa Artystycznego i Budowlanego CEKIERA w Dębniku
Od osób prywatnych: Prof. Jacek Rajchel, dr Michał Krobicki

Część okazów została zebrana w trakcie penetracji w terenie przez pracowników Muzeum Żup Krakowskich.

This entry was posted in aktualności, wystawy. Bookmark the permalink. Both comments and trackbacks are currently closed.
  • zobacz film
  • Info praktyczne
    godziny otwarcia

    zamek 8:30 - 15:30 (w poniedziałki nieczynne)

    kopalnia 7.30 - 19:30

    ceny biletów

    zamek 5/8 PLN

    kopalnia 39/55 PLN

    informacja

    12 278 58 49

  • Kalendarium
  • Listopad  2017
    PWŚCPSN
     12345
    6789101112
    13141516171819
    20212223242526
    27282930 
F